Mít Đoài Phương hấp dẫn khách du lịch
Mỗi độ hè về, dọc những con đường làng ở Đoài Phương lại thoảng trong gió hương mít chín ngọt lành. Mùi thơm dân dã ấy như níu bước chân du khách gần xa và gọi những người con quê hương trở về sau bao ngày xa cách. Với nhiều người, được thưởng thức múi mít vàng óng, giòn ngọt của quê nhà cũng chính là cảm nhận rõ nhất về hương vị tuổi thơ và tình quê xứ Đoài.
Mít Đoài Phương nổi tiếng bởi chất lượng thơm ngon đặc trưng. Nhiều cây mít cổ thụ có tuổi đời hàng chục, thậm chí hàng trăm năm vẫn đều đặn cho trái sai trĩu cành mỗi vụ. Múi mít vàng ươm, dày cùi, ít xơ, vị ngọt đậm nhưng thanh, hương thơm lan tỏa ngay khi lớp vỏ gai vừa được tách mở. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng đặc trưng cùng khí hậu thuận lợi, mít nơi đây luôn chín tự nhiên, giữ được vị đậm đà riêng có mà khó nơi nào sánh được.
Không chỉ là loại trái cây thơm ngon, mít còn giàu giá trị dinh dưỡng và có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như ăn tươi, làm chè, sinh tố hay sấy khô. Trong đời sống văn hóa của người dân địa phương, cây mít còn mang nhiều ý nghĩa gắn bó lâu đời. Gỗ mít từ xưa đã được sử dụng để làm đồ thờ và các sản phẩm thủ công truyền thống bởi độ bền cao cùng màu sắc đẹp tự nhiên.
Nhằm gìn giữ và phát huy giá trị của cây mít truyền thống, những năm qua địa phương đã tổ chức nhiều hội thi mít ngon, tuyển chọn các giống mít chất lượng để nhân rộng và phát triển sản xuất. Qua đó góp phần quảng bá thương hiệu mít Đoài Phương đến với đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài địa phương.
Người dân nơi đây vẫn duy trì phương thức canh tác gần gũi với tự nhiên, hạn chế sử dụng hóa chất trong quá trình chăm sóc cây trồng. Chính sự cần cù, tỉ mỉ cùng kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ đã tạo nên chất lượng riêng cho mít Đoài Phương hôm nay. Ở Đoài Phương, hầu như gia đình nào cũng có ít nhất một cây mít trong vườn. Bà Hà Thị Tươi ở thôn Phúc Lộc cho biết, gia đình bà có khoảng 1.000m² đất vườn trồng mít, trong đó có những cây mít tuổi đời gần 70 năm. Mỗi vụ, một cây cho từ 80–100 quả, trọng lượng trung bình từ 5–10kg/quả. Với giá bán dao động từ 15.000–20.000 đồng/kg, vườn mít mang lại thu nhập bình quân từ 70–100 triệu đồng mỗi năm.
Chủ tịch Hội Nông dân xã Đoài Phương Nguyễn Văn Cường cho biết: Cây mít trên địa bàn xã được các trồng trên những mảnh vườn nhà, khu đồi, cho quả to, múi mọng mật vàng óng, thơm ngon, ăn giòn ngọt và được xem như một loại cây trồng chủ lực của xã với những giống mít bản địa truyền thống cùng nhiều giống mít nhập nội, với đặc điểm ra quả sớm, cho nhiều quả, như: Mít Thái Changai, mít nghệ siêu sớm.
Mít Đoài Phương giúp nhiều hộ gia đình nâng cao thu nhập
Toàn xã hiện có gần 70.000 cây mít, trồng trên tổng diện tích hơn 40ha, tập trung ở khu vực đồi gò, mỗi năm cho sản lượng hơn 3.000 tấn. Cây mít hiện diện ở xã Đoài Phương như một giải pháp kinh tế bền vững. Bà Trịnh Thị Hương, chủ vườn mít ở thôn Thiên Lộc - xã Đoài Phương, phấn khởi nói: Hiệu quả từ cây mít mang lại cao hơn hẳn các loại cây trồng khác, giúp nhiều hộ gia đình trong xã chuyển mình mạnh mẽ, vươn lên làm giàu với mức thu nhập từ 100 triệu đến 400 triệu đồng mỗi năm. Sức hút của mít Đoài Phương không chỉ nằm ở chất lượng thơm, ngon, ngọt mà còn ở sự ổn định của thị trường. Ở Đoài Phương hiện nay không còn "nhà ngói cây mít", mà đã có nhiều "biệt thự vườn mít".
Mít ở Đoài Phương không đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Sau mỗi vụ thu hoạch, cây mít được người dân chặt bớt cảnh để ra cành mới, cho vụ sau cây đậu quả nhiều hơn. Trong khi nhiều nông sản khác phải đối mặt với nỗi lo "được mùa mất giá", hay cần đến sự chung tay "giải cứu" của cộng đồng, thì mít Đoài Phương luôn giữ được vị thế riêng. Bà Đỗ Thị Xuân, chủ vườn mít ở thôn Đồng Trạng chia sẻ thêm: Thương lái từ khắp nơi đổ về thu mua mít tại vườn để đưa đi tiêu thụ tại các đô thị lớn và các điểm du lịch nổi tiếng. Nhiều hộ gia đình giàu lên từ chuyên canh, buôn bán mít. Từng múi mít vàng óng, mọng mật đã theo những chuyến xe len lỏi vào các kệ hàng tại các siêu thị, cửa hàng, trở thành món quà quê quý giá dành tặng cho những người con xa xứ và du khách thập phương. Chúng tôi rất mừng vì những quả mít thơm ngon ở Đoài Phương đã trở thành món quà biếu, quà quê của khách du lịch và giúp nâng cao thu nhập cho người trồng mít.
Tầm nhìn của người dân Đoài Phương còn mở rộng hơn khi gắn thương hiệu mít với phát triển du lịch cộng đồng và du lịch nghỉ dưỡng. Du khách đến với Đoài Phương không chỉ được thưởng thức những múi mít thơm lừng ngay tại gốc, mà còn được trải nghiệm không gian thanh bình của làng quê, được lưu lại hình ảnh của mình và gia đình, bạn bè bên những cây mít sai trĩu quả...
Để đưa thương hiệu mít đi xa hơn nữa, chính quyền và nhân dân xã Đoài Phương đã và đang thực hiện những bước đi bài bản. Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương Bùi Hữu Nam thông tin: Xã không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, nhân giống, trồng các giống mít quý, kỹ thuật thâm canh cũng được chú trọng nâng cao để tiến tới tiêu chuẩn hóa chất lượng, sản lượng trái mít, đồng thời phấn đấu đưa mít trở thành sản phẩm OCOP. Xã Đoài Phương còn có làng nghề truyền thống mộc Vạn An. Do đó, những vùng trồng mít tập trung được quy hoạch không chỉ để bán trái tươi, mà còn hướng tới cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến, vừa giúp định hướng phát triển nghề mộc thủ công truyền thống, vừa gia tăng giá trị sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng mít.
Nếu có dịp về Đoài Phương vào mùa mít chín, du khách sẽ cảm nhận được vẻ đẹp thanh bình của miền quê xứ Đoài, sự chân tình, mến khách của người dân và được thưởng thức những trái mít chín cây thơm ngon, ngọt lành. Mít Đoài Phương hôm nay không chỉ là một loại trái cây đặc sản mà còn trở thành món quà quê được nhiều người lựa chọn sau mỗi chuyến ghé thăm.
Trong vị ngọt thanh của từng múi mít như chứa đựng cả sự mộc mạc, chân tình của người dân xứ Đoài. Đó không chỉ là hương vị của một loại trái cây quê hương, mà còn là hương vị của ký ức, của tình người và của vùng đất giàu truyền thống văn hóa.